Tüp Bebek Uygulamalarında Tekrarlayan Başarısızlıklar (III)

Tüp Bebek Uygulamalarında Tekrarlayan Başarısızlıklar (III)

Tekrarlayan İmplantasyon Başarısızlığında Öneriler Ve Tedavi Seçenekleri

TİB sorunu yaşayan çiftlerle bir araya gelerek, daha önce yaşadıkları süreçler tüm ayrıntılarıyla konuşulmalı, yapılan tetkikler incelenmeli ve varsa eksik tanı yöntemleri yapılarak altta yatan nedenler ortaya konmaya çalışılmalıdır. Daha sonra da belirlenecek sorunların giderilmesi için bir tedavi protokolü planlanabilir. Eğer başarı şansı çok düşükse, aile bilgilendirilerek izlenecek yola birlikte karar verilir.

Yeni bir tüp bebek tedavisinden önce eğer gerekiyorsa yaşam koşullarında mümkün olabilecek iyileştirmeler sağlanır:

Sigara

Sigara kullanımı hem kadınlara, hem de erkeklere zarar vermektedir. Tüp bebek tedavisinde kadınlarda kullanılan ilaç dozu artmakta, daha az yumurta elde edilmekte, spermle döllenme ve gebe kalma oranları azalmaktadır. Erkeklerde ise sperm sayı ve hareketleri azalmakta, yanı sıra spermin morfolojisi de bozulmakta ve sperm DNA hasarı artmaktadır.

Boy kilo indeksi (BKİ)

Zayıf kadınların (BKİ<19 kg/m2) kilo almaya, aşırı kilolu (BKİ> 28 kg/m2) olanların ise fazla kilolarından kurtulmaya teşvik edilmesi sağlanmalıdır. Diyet ve düzenli egzersiz çalışmalarını tek başlarına evlerinde yapmaya çalışan kadınlar genellikle motivasyonlarını çabucak kaybettiklerini ve başarılı olamadıklarını ifade ediyorlar. Bu durumda benzer sorunları olan arkadaşlarıyla bir araya gelerek birbirlerine destek olabilir veya çevrelerindeki ilgili bir birimden yardım alabilirler.

Endometriumun mekanik olarak uyarılması

Ardışık implantasyon başarısızlığında tedavinin planlandığı aydan hemen önce, özellikle luteal fazda (adetten ortalama 7 gün önce) ‘endometriumun mekanik olarak uyarılması’nın yararlı olduğu düşünülmektedir. Bu yöntemde bir biyopsi kateteri ile lokal olarak küçük uyarılar yapılmakta ve çok küçük parçalar alınmaktadır. Bu şekilde uyarılan endometriumda inflamasyon yani bazi iltihap süreçlerinin uyarıldığı ve embriyonun rahime yerleşmesini kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Bu işlem histeroskopi sırasında da yapılabilir.

Ayrıca ‘granülosit koloni uyarıcı faktör’ gibi süreçte yer alan bazı maddelerin lokal veya sistemik uygulanması da denenmektedir, ancak rutin uygulamaya geçebilmek için daha fazla bilgiye ihtiyacımız vardır.

Histeroskopi

Rahime ait nedenlerin ortaya konabilmesi için üç boyutlu ultrasonografi, rahim filmi (histerosalpingografi-HSG) ve histeroskopi kullanılmaktadır.

Histeroskopi, tekrarlayan implantasyon başarısızlığında en önemli tanı yöntemlerinden biridir. Rahim içindeki sorunların belirlenmesinde ‘altın standart’ olarak kabul edilmektedir. Rahim ve rahim ağzı (serviks) bu şekilde direkt olarak görülmekte ve işlem sonrası yapılan tüp bebek tedavilerinde gebelik oranının arttığı ifade edilmektedir. Hatta bu şikayetle başvuran, daha önce çekilmiş rahim filmi olan ve filmde özellik göstermeyen hastalara bile artık histeroskopik inceleme önerilmektedir.

Tüp bebek tedavisinde uygulanan protokol ve ilaçlar

Daha önceki tedavilerde düşük doz ilaç kullanıldığında yumurtalık cevabı az olmuşsa ve daha fazla yumurta edilebileceği düşünülürse doz arttırılabilir. Bu olgularda kullanılan uzun veya kısa protokolün birbirine üstünlüğü bulunamadığı için, önceki denemelerde alınan sonuca göre seçim yapılabilir. 35 yaş üzerindeki kadınlarda yumurtaları büyütmek için uygulanan hormon iğnelerinin verdiği sonuç yetersiz bulunursa ilaç değiştirilebilir. Örneğin daha önce kullanılmadıysa, içinde LH hormonu içeren ilaçlar tercih edilebilir.

Artmış sperm DNA fragmantasyonunda yaklaşım

‘Morfolojik olarak seçilmiş spermin intrasitoplazmik enjeksiyonu’ yani IMSI tekniğinde yüksek mikroskopik büyütme ile belirli morfolojik kriterler kullanarak normal yapıda olduğu saptanan spermler kullanılmakta ve bu spermlerle ICSI işlemi yapılmaktadır.

ICSI VE IMSI ile ilgili yayınlanan son makalelerde genellikle IMSI tekniğinin gebelik oranlarını arttırarak düşük riskini azalttığı bildirilmektedir, ancak elde edilecek yeni çalışmaların sonuçlarıyla IMSI tekniği daha net olarak değerlendirilecektir.

Sperm hücresinin DNA fragmantasyonu ve anormal kromatin paketlenmesi açısından araştırılmasına yönelik birçok spesifik test mevcuttur, ancak bu testlerin rutin olarak yapılması önerilmemektedir.
Ejakülat sperm örneğinde yüksek oranda DNA hasarı tespit edilen erkeklerde, spermin cerrahi yöntemle testislerden elde edilmesi düşünülmüş ve uygulanmıştır; ancak bu konuda yorum yapabilmek için daha ileri bilimsel verilere ihtiyaç vardır.

Asisted hatching işlemi

Transferden önce embriyonun tomurcuklanmasını ve böylece rahime tutunmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılan ‘asisted hatcing’ işleminde genellikle lazer kullanılarak embriyoların dışını kaplayan zar inceltilmekte veya açılmaktadır.

Blastosist transferi

Embriyoların 5. veya 6. güne kadar kültür ortamında gelişmeleri ile en kaliteli morfolojiye sahip embriyo transferi gebelik ve canlı doğum oranlarını arttırmaktadır. Kadının yumurtalık rezervi uygunsa ve özellikle önceki denemelerde yapılmadıysa, blastosist transferi planlanabilir.

Preimplantasyon genetik tanı

5.güne kadar gelişen embriyolarda komperatif (karşılaştırmalı) genomik hibridizasyon (CGH) veya mikroarrey -CGH ile kromozom taramaları son yıllarda kullanılmaya başlanmıştır.
Bu şekilde normal kromozom sayısına sahip embriyolar seçilerek transfer edilmektedir. İlk sonuçlar olumlu olmakla birlikte, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı olgularında mikroarrey-CGH tekniğinin rutin uygulanabilirliği, elde edilecek yeni verilerle netlik kazanacaktır.

Metabolomikler

Author

Hale Karagözoğlu İstanbul doğumludur. 1986 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde eğitimini bitirerek mezun oldu. Türkiyenin çeşitli yerlerinde ve Almanya'da hizmet verdi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir