Endometrial polip kısırlığa neden olur mu?

Endometrial polip kısırlığa neden olur mu?

*Kısırlık şikayeti ile başvuran kadınlarda muayene sırasında sık karşılaştığımız endometrial polipler iyi huylu olup, rahimin içini kaplayan endometriumdan köken alırlar.

*Kadınlar arasındaki gerçek sıklığını bilmiyoruz, çünkü genellikle herhangi bir şikayete yol açmazlar. Farklı kaynaklarca polip sıklığı %7.8- 34.9 olarak bildirilmekte.

*Endometrial polipin oluşmasında östrojen hormonu rol oynar. Tüp bebek tedavisinde yumurtaları büyütmek amacıyla kullanılan ilaçlar östrojen hormonunu arttırarak polip oluşumunu kolaylaştırabilir.

*Kısırlık sorunu yaşayan kadınlarda daha sık karşılaşıldığı bildirilmiştir; örneğin yapılan bir çalışmada tüp bebek tedavisi uygulanacak kadınlara tedaviye başlamadan önce yapılan histeroskopide polip saptanma oranı %32 olarak ifade edilmiştir.

 

Endometrial polip ile ilgili bilgiler

  • Endometriumdan kaynaklandığı için bez (gland) ve stromadan meydana gelir. Nadiren düz kas lifleri de içerdiğinde ‘adenomiyomatöz’ polip adını alır.
  • Tek veya birden fazla olabilir.
  • Birkaç milimetreden santimetreye kadar farklı boyutlarda olabilirler.
  • Geniş tabanlı veya saplı olabilirler.
  • Endometrial polipler, rahim ağzı polipleri ve endometriozis ile de ilişkili bulunmuştur.
  • Tamoksifen tedavisi yapılan kadınlarda oluşabilir.
  • İlerleyen yaş ile polip sıklığı artar.
  • Hipertansiyon, obezite (şişmanlık), diyabet endometrial polip oluşumunu arttıran risk faktörleridir.
  • Polipten atipik hiperplazi oluşma riski %6.7; kansere dönüşme riski ise ortalama %2.2 olup; ileri yaş, tamoksifen kullanımı ve büyük polipler riski arttıran faktörlerdir.

Endometrial polip hangi şikayetlere neden olur?

-Endometrial polip çoğunlukla şikayete neden olmaz, tesadüfen tespit edilir.

-Bazen de rahimden kaynaklanan anormal kanamalara yol açabilir.

 

Endometrial polip tanısında hangi yöntemler kullanılır?

  • 2 veya 3boyutlu transvajinal ultrasonografi-Ultrasonda düzgün kenarlı hiperekojenik imaj şeklinde izlenir.
  • Salin infüzyon sonografi (SİS)
  • Histerosalpingografi (HSG)
  • Histeroskopi-Histeroskopi rehberliğinde yapılacak biyopsi tanıda altın standart olarak kabul ediliyor.

 

Endometrial polip kısırlığa yol açar mı?

Neden sonuç ilişkisini gösterecek veri sayısı az olsa da, endometrial polipin farklı mekanizmalarla gebelik oluşumunu olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir.

*Mekanik etki

-Rahimden tüplere geçiş noktasında (kornual) olan polipler büyük ve iki taraflı olduğunda hem sperm, hem de embriyo transportunu bozabilir.

-Aynı şekilde rahim ağzına yakın yerleşimli (istmus-servikal) polipler de sperm geçişini olumsuz etkileyebilir.

-Büyük polipler ise rahim içinde yer kaplayarak embriyonun tutunmasını engelleyebilir.

*Polipler lokal inflamatuar değişiklikler yaparak gerek embriyonun gelişimini, gerekse rahime tutunmasını engelleyebilir.

*Endometrial reseptiviteyi sağlayan bazı moleküler markerlerin düzeyini azaltabilir.

İnfertil kadınlarda yapılan polipektomi ameliyatının gerek doğal gebelik şansını, gerekse tüp bebek tedavisinde başarı oranlarını arttırdığı gösterilmiştir.

 

Tedavi

*Endometrial polip tedavisi cerrahidir. Polipin çıkarılmasına (polipektomi) karar verildiğinde işlem histeroskopi ile yapılır.

(‘Histeroskopi’ ve ‘Histeroskopinin Kısırlık ve Tüp Bebek Tedavilerinde Yeri’ konularımıza sitemizden ulaşabilirsiniz.)

20 mm’den küçük olan polipler ofis histeroskopi ile çıkarılabilir.

*İlaç tedavisinin yeri ise çok kısıtlıdır. Levonorgestrel içeren rahim içi araçlar tamoksifene bağlı polip gelişmesini önlemek için kullanılmıştır.

*Herhangi bir şikayeti ve kısırlık sorunu olmayan premenopozal kadınlar cerrahi tedavi yapılmadan takip edilebilir, çünkü 10 mm’den küçük poliplerin ¼’ü kendiliğinden küçülebilmektedir. Takipler sırasında polip büyürse veya şikayete yol açarsa polipektomi planlanır.

Çocuk isteyen kadınlarda yaklaşım

***Doğal gebelik planlayan kadınlarda ne yapalım?

Açıklanamayan infertilitede yapılacak polipektomi doğal gebe kalma şansını arttırabilir. Bazı yayınlarda subfertil kadınlarda bu şekilde gebelik oranlarının arttığı bildirilmiştir. Yapılan bir araştırmada aşılama (intrauterin inseminsyon-İUİ) tedavisinden önce farklı boyutlardaki (3-24 mm) poliplerin alındığı kadınlarda gebelik oranlarının anlamlı şekilde yüksek bulunduğu bildirilmiştir.

***Tüp bebek tedavisi planlanan kadınlarda yaklaşım

Şimdiye kadar elde edilen bilgiler doğrultusunda tüp bebek tedavisinden önce saptanan poliplerin tedaviye başlamadan önce çıkarılması önerilmektedir. Bu şekilde gebelik oranlarını arttırdığı gösterilmiştir.

Tüp bebek tedavisinden önce yapılacak histeroskopinin polip çıkarılması dışında başka olası yararları da olabilir:

  1. Histeroskopi sırasında rahim ağzını genişletme (servikal dilatasyon) işlemi embriyo transferinin kolay yapılmasını sağlayabilir.
  2. Yine histeroskopide kullanılan sıvı veya aletlerin endometriuma dokunması ile immunolojik bir mekanizmanın tetiklenebileceği ve gebelik şansını arttırabileceği de düşünülmektedir.

Tüp bebek tedavisi sırasında farkedilen, yani ‘yeni’ polip tanısı konan kadınlarda ise polip boyutu 20 mm’den küçükse; yaklaşımın ne şekilde olacağına infertil çiftin önceki öyküsü, polipin büyüklüğü ve yerleşim yeri, embriyo kalitesi, laboratuardaki embriyo freezing koşullarına göre karar verilecektir.

Yeni yayınlanan bir makalede tüp bebek tedavisi sırasında farkedilen ve boyutu 20 mm’den küçük poliplere ameliyat yapılmadan aynı siklus içinde embriyo transferi uygulandığında; biyokimyasal gebelik oranlarının arttığı, ancak canlı doğum oranlarının etkilenmediği bildirilmiştir.

Eğer embriyoların tümüyle dondurulması kararı alınırsa, yumurta toplama işleminden hemen sonra histeroskopi yapılır. Bir sonraki siklusda dondurulmuş embriyolar çözülerek transfer edilebilir.

 

Author

Hale Karagözoğlu İstanbul doğumludur. 1986 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde eğitimini bitirerek mezun oldu. Türkiyenin çeşitli yerlerinde ve Almanya'da hizmet verdi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir