Tıkanıklığa Bağlı Azospermi (Obstrüktif Azospermi)

Tıkanıklığa Bağlı Azospermi (Obstrüktif Azospermi)

Testislerde üretilen spermlerin taşıyıcı kanallarda varolan herhangi bir tıkanıklıktan dolayı dışarı atılamaması durumudur.

Testiste sperm hücrelerinin üretiminde bir sorun yoktur, ancak bu spermleri taşıyan kanal devamlılığı bozulmuştur; bu nedenle spermler meniye ulaşamaz. Sorun epididim, vaz deferens veya ejakülatuar kanal boyunca herhangi bir yerde olabilir.

Tıkanıklığa bağlı azospermi, tüm azospermi olgularının %40’ını oluşturmaktadır.

A,Bve C: Epididimin baş, gövde ve kuyruk bölümleri D: Vaz deferens E: Testis

A,Bve C: Epididimin baş, gövde ve kuyruk bölümleri
D: Vaz deferens
E: Testis

Tıkanıklığa Bağlı Azospermi Hangi Nedenlerle Oluşur?

  1. Doğumsal nedenler

  • İki Taraflı Doğuştan Vaz Deferens Yokluğu (CBAVD)*Doğumsal nedenler arasında en iyi bilinen sorundur.*Vaz deferens isimli boşaltıcı kanallar gelişmemiştir.*Obstrüktif azospermi olan erkeklerin %6’sında doğuştan vaz deferens yokluğu saptanmaktadır.*Bu duruma doğumsal böbrek anomalileri de eşlik edebilir. Bu nedenle böbrekler ultrasonografi ile mutlaka kontrol edilmelidir.*Bu erkeklerin üçte ikisinde kistik fibroz hastalığına neden olabilecek bir gen kusuru vardır (CFTR mutasyonu).*Tüp bebek–mikroenjeksiyon tedavisine başlamadan önce aileye genetik danışmanlık verilmelidir. Genetik bir test olan CFTR mutasyon varlığı erkeklerde araştırılmalı ve mutasyon taşıyıcılığı saptanırsa kadına da tedaviden önce aynı genetik inceleme yapılmalıdır. Her ikisinde de sorun varsa doğacak bebeğin kistik fibrozis hastalığına yakalanma riski çok yüksek olacaktır. Bu nedenle çiftlere tüp bebek tedavisi sırasında embiyoların kadın rahmine transferinden önce preimplantason genetik tanı (PGT) önerilmektedir.
  • Ejakülatuar kanal veya prostat kistleri
  • Young sendromuBu sendromda 3 klinik bulgu mevcuttur:-Tıkanıklığa bağlı azospermi-Kronik sinüzit-Bronşiektazi
CFTR: Kistik fibrozis transmembran iletim düzenleyici geni

CFTR ile ilgili ayrıntılı bilgi için ‘Erkek Kısırlığına Yol Açan Genetik Etkenler’ adlı bölümü okuyabilirsiniz.

2. Sonradan meydana gelen nedenler (Edinsel)

  • Erkek üreme sistemi ve idrar yollarına ilişkin ağır enfeksiyonlar
  • Geçirilmiş ameliyatlar (fıtık ameliyatı gibi)
  • Testis yaralanmaları
  • Vazektomi
Vazektomi: Spermin taşındığı vaz deferens adlı kanalların iki taraflı olarak bağlanması

Tıkanıklığa Bağlı Azospermi’de Tanı

  • Çocukluk döneminden itibaren erkeğin geçirdiği hastalıklar ve ameliyatlar, ailede mevcut genetik hastalıklar gibi birçok konu (özgeçmişi ve soygeçmişi) hakkında ayrıntılı olarak bilgi edinilir.
  • Ürolojik muayene Muayenede testis boyutları normaldir.
  • Laboratuar testleri:*Kan tetkikleri  Serum testosteron, FSH ve LH düzeyleri normal sınırlarda bulunur.          *Semen analizi  Düşük semen volümü (<1.5 ml)     pH değerinin 7.0’den düşük yani asidik olması, früktoz değerinin düşük veya hiç olmaması ejakülatuar kanal veya seminal veziküle ilişkin tıkanıklığı düşündüren tipik bulgulardır.
  • Ultrasonografi (USG) Erkeğin değerlendirilmesinde tanı ve tedavide önemli yer tutar; örneğin transrektal USG ejakülatuar kanal tıkanıklıkları veya kistlerinin tanısını sağlar. Aynı zamanda ultrason rehberliğinde aspirasyon ile bu hastalardan sperm elde edilmesi de mümkün olabilmektedir.

Tıkanıklığa Bağlı Azospermi’de Tedavi Nasıl Yapılır?

  1. Tıkanıklığın cerrahi olarak düzeltilmesi

*Vaz deferens ve epididimde oluşan tıkanıklıklar için mikrocerrahi ile rekonstrüksiyon yapılabilir.

*Sorun ejakülatuar kanalda ise bu kanalın transüretral rezeksiyonu uygulanabilir (TURED).

Ancak mikrocerrahi deneyim gerektiren bir işlemdir. Dünyada en deneyimli merkezlerde bile mikrocerrahi sonrası gebelik elde etme oranları %20-40 arasında verilmektedir. Başarılı bir ameliyattan sonra gebeliğin oluşması için de ortalama 12 ay geçmesi gerektiği bildirilmektedir. TURED sonrası gebelik şansı da ortalama %25 oranındadır.

Bu nedenle bu yönde karar verirken kadın çok iyi değerlendirilmeli ve kadında kısırlığa yol açan herhangi bir sorunun olmadığından emin olunmalıdır. Kadın yaşı da yine çok önemli bir parametre olarak ameliyat planlanırken dikkate alınmalıdır, çünkü kadın yaşı ilerlediğinde tüp bebek tedavisi ile bile başarı şansının düşeceği unutulmamalıdır. 

   2. Spermin testis veya epididimden cerrahi yöntemle direkt olarak elde edilmesi

Bu erkeklerin çocuk sahibi olabilmeleri için testis veya epididimden sperm elde edilir. Uygulanan tüp bebek tedavisinde yumurtalar bu şekilde elde edilen spermlerle mikroenjeksiyon(ICSI) yöntemi ile döllendirilir.

Cerrahi Yolla Sperm Elde Ederken Nelere Dikkat Edilir?

*Tüp bebek tedavisi için yeterli sayıda sperm elde etmek

*En iyi kalitede sperm elde etmek

*Üreme organlarına zarar vermemek

*Tekniğin etkili ve güvenli olması

 

 

 

Author

Hale Karagözoğlu İstanbul doğumludur. 1986 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde eğitimini bitirerek mezun oldu. Türkiyenin çeşitli yerlerinde ve Almanya'da hizmet verdi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir